Θεσσαλονίκη: Η Αντιτρομοκρατική ψάχνει τον σκληρό πυρήνα των εμπρηστών στο ΑΠΘ. Στο μικροσκόπιο 30 άτομα από καταλήψεις.

Οι αλλεπάλληλες εκκενώσεις καταλήψεων στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως έχουν τροφοδοτήσει έναν σκληρό αντιεξουσιαστικό πυρήνα, ο οποίος απασχολεί πλέον έντονα τις αρχές.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Ελληνική Αστυνομία, μέσα σε πέντε χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί έντεκα εκκενώσεις καταλήψεων στη Θεσσαλονίκη. Δύο από αυτές, το πρώην Στέκι του Βιολογικού και η Libertatia, φέρονται να βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών για την τριπλή εμπρηστική επίθεση σε γραφεία στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που είχε τραγική κατάληξη τον θάνατο της μητέρας της πολιτεύτριας Αφροδίτης Νέστορα.

Η Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία αναζητά τουλάχιστον πέντε άτομα, τα οποία φέρονται να έχουν καταγραφεί σε βιντεοληπτικό υλικό να κινούνται κοντά στα σημεία των τριών εμπρησμών. Οι έρευνες επικεντρώνονται σε μία «δεξαμενή» περίπου 30 ατόμων, ηλικίας 25 έως 30 ετών, με παρουσία σε καταλήψεις και στέκια της πόλης.

Αρμόδιοι αξιωματικοί εκτιμούν ότι σε εμπρησμούς, επεισόδια με αστυνομικούς κατά τη διάρκεια συγκεντρώσεων και άλλες ενέργειες που έχουν απασχολήσει τις αρχές στη Θεσσαλονίκη, πρωταγωνιστούν πρόσωπα τα οποία απομακρύνθηκαν από καταλήψεις έπειτα από διαδοχικές επιχειρήσεις εκκένωσης.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. που δημοσιοποιεί ο «Ελεύθερος Τύπος», μόνο τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει οκτώ εκκενώσεις καταλήψεων σε όλη τη χώρα, με συνολικά 13 συλλήψεις. Από αυτές, οι επτά πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2025.

«Στη Θεσσαλονίκη, πριν από τρία χρόνια, υπήρχαν δεκάδες καταλήψεις, με σκληρά άτομα που τις χρησιμοποιούσαν ως ορμητήρια. Υπήρχαν ενεργές και πολύ σκληρές καταλήψεις μέσα στο πανεπιστήμιο. Σήμερα, το πανεπιστήμιο κλείνει στις 22:00 για όλα. Αυτά πλέον δεν υπάρχουν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

Μόνο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, οι αρχές έχουν εκκενώσει την τελευταία τετραετία καταλήψεις στο πρώην Στέκι του Βιολογικού, στο αυτοδιαχειριζόμενο κυλικείο της Ιατρικής και στη Σχολή Θετικών Επιστημών.

Κοινό σημείο σε αρκετές από αυτές τις καταλήψεις φέρονται να είναι πρόσωπα γνωστά στις αρχές, αλλά και νεότερα, αχαρτογράφητα άτομα. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, οι παλαιότεροι λειτουργούν ως καθοδηγητές ή στρατολογητές, ενώ οι νεότεροι αποτελούν το «νέο αίμα» του αντιεξουσιαστικού χώρου.

Ενδεικτικό είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ότι στις επιχειρήσεις εκκένωσης, οι προσαγωγές σε ποσοστό που φτάνει περίπου το 70% αφορούν άτομα άγνωστα μέχρι τότε στις αρχές, ηλικίας από 15 έως 25 ετών.

Αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. εκτιμούν ότι οι μικρές αυτές ομάδες δεν αποκλείεται να λειτουργούν υπό κεντρικό συντονισμό, με παλαιότερα πρόσωπα να καθοδηγούν νεότερους σε ενέργειες διαφορετικής έντασης: από φθορές και σπασίματα τζαμαριών μέχρι εμπρηστικές επιθέσεις με γκαζάκια και καταδρομικά χτυπήματα.

«Υπάρχουν νοσταλγοί της παλιάς κατάστασης. Άτομα, πολλά εκ των οποίων είναι και εγκληματίες και έχουν θητεύσει στις φυλακές. Οι ίδιοι προφανώς δεν εμφανίζονται, χωρίς όμως να έχουν αλλάξει την ιδεολογία της βίας και του μίσους. Αυτοί βάζουν μικρά παιδιά, νέα παιδιά, να δράσουν με αυτόν τον τρόπο. Να όμως που και τα γκαζάκια σκοτώνουν», είχε σημειώσει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης μετά τους δολοφονικούς εμπρησμούς.

Στο μικροσκόπιο της Αντιτρομοκρατικής βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η κατάληψη Libertatia, που λειτουργούσε επί χρόνια σε διατηρητέο κτίριο στη λεωφόρο Στρατού. Τον Ιανουάριο του 2018, ο χώρος είχε καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς από εμπρησμό που σημειώθηκε στο περιθώριο συλλαλητηρίου για το Μακεδονικό.

Η πρώτη αστυνομική επιχείρηση στον χώρο πραγματοποιήθηκε στις 23 Αυγούστου 2020, λίγες ημέρες μετά την εκκένωση της κατάληψης Terra Incognita. Τότε, οι αρχές προχώρησαν σε 12 προσαγωγές ατόμων που βρίσκονταν στο κτίριο και εκτελούσαν εργασίες.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 28 Αυγούστου 2024, η ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποίησε νέα επιχείρηση, έπειτα από καταγγελία για παράνομες οικοδομικές εργασίες στο διατηρητέο κτίριο. Κατά την επιχείρηση προσήχθησαν τουλάχιστον 10 άτομα.

Παρότι ο χώρος σφραγίστηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες, στις 25 Σεπτεμβρίου 2024 πραγματοποιήθηκε τρίτη επιχείρηση εκκένωσης, καθώς άτομα του χώρου φέρονται να είχαν προχωρήσει σε ανακατάληψη. Κατά την αστυνομική επιχείρηση προσήχθησαν 19 άτομα, εκ των οποίων τέσσερα συνελήφθησαν για παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων και, κατά περίπτωση, για διατάραξη κοινής ειρήνης και παραβάσεις της νομοθεσίας περί προστασίας αρχαιοτήτων. Οι κατηγορούμενοι, ηλικίας 24 έως 29 ετών, παραμένουν έκτοτε στο μικροσκόπιο των αρχών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα στις έρευνες έχει και το πρώην Στέκι του Βιολογικού στο ΑΠΘ, μία από τις μακροβιότερες καταλήψεις σε ελληνικό πανεπιστήμιο, καθώς λειτουργούσε από το 1987 έως το 2021 στο ισόγειο του κτιρίου του Τμήματος Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών.

Τα ξημερώματα της 31ης Δεκεμβρίου 2021 πραγματοποιήθηκε αιφνιδιαστική επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ., χωρίς να εντοπιστούν άτομα στον χώρο. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αρχές, κατασχέθηκαν μεταξύ άλλων κράνη, ξύλινα κοντάρια, μπουκάλια και δοχεία με εύφλεκτα υλικά.

Αμέσως μετά ξεκίνησαν εργασίες κατεδάφισης εσωτερικών κατασκευών που είχαν δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της κατάληψης, ενώ η πρυτανεία ανακοίνωσε ότι ο χώρος θα μετατρεπόταν σε βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών.

Οι εργασίες αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και οδήγησαν σε παρουσία αστυνομικών δυνάμεων για την ολοκλήρωση του έργου. Για σχεδόν δύο μήνες, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2022, σημειώθηκαν επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών στον χώρο του εργοταξίου.