Ο Παπασταύρου βάζει το νερό στην πρώτη γραμμή: Η μεταρρύθμιση που αλλάζει τη διαχείριση των υδάτων

Στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια βρίσκεται πλέον η προστασία και η βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, να βάζει τη δική του σφραγίδα σε μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που προωθούνται στον τομέα των υποδομών και της περιβαλλοντικής πολιτικής.

Απέναντι στις ολοένα και πιο έντονες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, στα φαινόμενα λειψυδρίας, στις παρατεταμένες ξηρασίες αλλά και στις καταστροφικές πλημμύρες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε έναν συνολικό επανασχεδιασμό της πολιτικής για το νερό, αντιμετωπίζοντάς το ως εθνικό κεφάλαιο και βασική προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 23 Ιουνίου, αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο σχέδιο εθνικής εμβέλειας για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Στόχος της είναι να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και ανθεκτικό σύστημα, ικανό να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.

Οι τρεις άξονες της νέας πολιτικής

Η στρατηγική του ΥΠΕΝ βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις πυλώνες.

Ο πρώτος αφορά την καθολική πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιοτικό νερό, με ταυτόχρονη προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων και του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο δεύτερος επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στην κλιματική κρίση, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, στον έγκαιρο σχεδιασμό και στη δημιουργία μηχανισμών αντιμετώπισης της λειψυδρίας και των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ο τρίτος αφορά τον εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης των υδάτων, με αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, καλύτερο συντονισμό των υπηρεσιών, μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότερη λειτουργία των φορέων διαχείρισης.

Τέλος στην πολυδιάσπαση

Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης αποτελεί η αντιμετώπιση της πολυδιάσπασης που χαρακτηρίζει σήμερα τη διαχείριση του νερού στην Ελλάδα.

Περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς εμπλέκονται σήμερα στη διαχείριση των υδάτων, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο διοικητικό σύστημα με αλληλοεπικαλύψεις, αυξημένο λειτουργικό κόστος και σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων.

Το νέο νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προβλέπει τη συνένωση περίπου 60 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, δημιουργώντας ισχυρότερους οργανισμούς με μεγαλύτερη τεχνική επάρκεια, καλύτερη διοικητική οργάνωση και αυξημένη δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων έργων.

Η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης, σε συνδυασμό με την εμπειρία των τοπικών φορέων, εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ένα νέο, πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης.

Τα έργα έχουν ήδη ξεκινήσει

Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα.

Ο Σταύρος Παπασταύρου έχει ήδη προχωρήσει στην υπογραφή των πρώτων αποφάσεων ένταξης 25 δήμων στο πρόγραμμα «Παρεμβάσεις παροχής πόσιμου νερού και διαχείρισης υδάτων» του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ.

Συνολικά υλοποιούνται 33 έργα προϋπολογισμού άνω των 41 εκατ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα επεκτείνεται σταδιακά και σε νέες περιοχές της χώρας.

Τα έργα περιλαμβάνουν αντικατάσταση παλαιών δικτύων ύδρευσης, νέες γεωτρήσεις, επέκταση δικτύων, δεξαμενές αποθήκευσης, μονάδες αφαλάτωσης και σύγχρονες υποδομές που θα περιορίσουν δραστικά τις απώλειες νερού, οι οποίες σε ορισμένες περιοχές αγγίζουν ακόμη και το 70%.

Μια επένδυση για τις επόμενες γενιές

Παράλληλα, η μεταρρύθμιση επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες, όπως η υποστελέχωση πολλών δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και οι δυσκολίες προσέλκυσης χρηματοδοτήσεων για μεγάλα έργα.

Με μεγαλύτερους και ισχυρότερους οργανισμούς δημιουργούνται προϋποθέσεις για οικονομίες κλίμακας, καλύτερη αξιοποίηση του επιστημονικού προσωπικού και ταχύτερη υλοποίηση κρίσιμων επενδύσεων.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ξεκαθαρίζει παράλληλα ότι η μεταρρύθμιση διασφαλίζει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, ενώ προβλέπει τη διατήρηση κοινωνικά δίκαιων τιμολογίων και την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών.

Με τη νέα Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, ο Σταύρος Παπασταύρου επιχειρεί να βάλει τέλος σε δεκαετίες κατακερματισμού και αποσπασματικών παρεμβάσεων, δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο σχεδιασμού που φιλοδοξεί να εξασφαλίσει επάρκεια, ποιότητα και ασφάλεια του νερού για τις επόμενες γενιές, θωρακίζοντας παράλληλα τη χώρα απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.