Τέλος σε νόμο του 1929: Έρχεται νέος Κώδικας Ιδιοκτησίας για πολυκατοικίες και συνιδιοκτήτες

Σε μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις που έχουν γίνει ποτέ στο δίκαιο της ακίνητης περιουσίας προχωρά το υπουργείο Δικαιοσύνης, βάζοντας στο τραπέζι την πλήρη αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία στην Ελλάδα.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να αντικαταστήσει ένα νομοθετικό καθεστώς που παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο από το 1929, προσαρμόζοντας τους κανόνες στις σημερινές ανάγκες της αγοράς ακινήτων, της τεχνολογίας και της σύγχρονης αστικής διαβίωσης.

Τη νομοθετική πρωτοβουλία παρουσίασαν ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας, ανακοινώνοντας παράλληλα τη σύσταση Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής με πρόεδρο την Αρεοπαγίτη Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, η οποία θα αναλάβει τη σύνταξη του νέου πλαισίου.

Νέος Κώδικας Ιδιοκτησίας

Όπως επισήμανε ο υπουργός Δικαιοσύνης, σχεδόν έναν αιώνα μετά την ψήφιση του βασικού νόμου για την οριζόντια ιδιοκτησία, ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία ενός ενιαίου Κώδικα Ιδιοκτησίας, που θα συγκεντρώνει όλες τις διάσπαρτες διατάξεις και θα λύνει χρόνιες εκκρεμότητες που κρατούν δεσμευμένες χιλιάδες περιουσίες.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Επιτροπή θα ολοκληρώσει το έργο της έως το φθινόπωρο του 2027, ώστε μέχρι το τέλος του ίδιου έτους να έχει ψηφιστεί η νέα νομοθεσία.

Τι αλλάζει

Οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης περιλαμβάνουν:

• Κωδικοποίηση περισσότερων από 1.100 διάσπαρτων νομοθετικών διατάξεων.
• Προσαρμογή του πλαισίου στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
• Διασύνδεση με το Εθνικό Κτηματολόγιο και αξιοποίηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης.
• Απλοποίηση των διαδικασιών ανοικοδόμησης και επέκτασης υφιστάμενων κτιρίων.
• Ταχύτερη εκδίκαση διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών.
• Δυνατότητα έκδοσης τίτλων ιδιοκτησίας σε χιλιάδες εκκρεμείς περιπτώσεις.
• Ευκολότερη τροποποίηση κανονισμών πολυκατοικιών.

Λύσεις σε προβλήματα δεκαετιών

Η κυβέρνηση επιδιώκει να αντιμετωπίσει σειρά χρόνιων στρεβλώσεων που προκαλούν καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις, δικαστικές διαμάχες μεταξύ συνιδιοκτητών και αδυναμία αξιοποίησης πολλών ακινήτων.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται μεταξύ άλλων η δυνατότητα κατάτμησης ή συνένωσης διαμερισμάτων ακόμη και όταν ο υφιστάμενος κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει διαφορετικά, καθώς και η αξιοποίηση των αδιάθετων ποσοστών δόμησης και του δικαιώματος υψούν.

Παράλληλα θα ρυθμιστούν περιπτώσεις ακινήτων που εμφανίζονται διαφορετικά στο Κτηματολόγιο από την πραγματική τους κατάσταση, διευκολύνοντας σημαντικά τις μεταβιβάσεις.

Νέοι κανόνες στις πολυκατοικίες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη λειτουργία των πολυκατοικιών, όπου σήμερα πολλές αποφάσεις απαιτούν ομοφωνία, γεγονός που συχνά οδηγεί σε αδιέξοδο.

Η νέα νομοθεσία εξετάζει τη λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία 51% για σειρά ζητημάτων, όπως:

• συντήρηση και επισκευές,
• ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων,
• εγκατάσταση φωτοβολταϊκών,
• τοποθέτηση φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων,
• αξιοποίηση κοινόχρηστων χώρων,
• κατανομή κοινόχρηστων δαπανών.

Παράλληλα θεσμοθετούνται σαφέστερες αρμοδιότητες για τον διαχειριστή της πολυκατοικίας, ενώ προβλέπεται ειδική διαδικασία για την είσπραξη κοινοχρήστων, δημιουργία αποθεματικού και ασφάλιση των οικοδομών.

Προσαρμογή στη νέα εποχή

Το υπουργείο επισημαίνει ότι το ισχύον πλαίσιο αδυνατεί πλέον να καλύψει σύγχρονες μορφές χρήσης των ακινήτων, όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, αλλά και τις ανάγκες ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων.

Με τον νέο Κώδικα Ιδιοκτησίας επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα, που θα περιορίσει τις συγκρούσεις μεταξύ συνιδιοκτητών, θα επιταχύνει τις μεταβιβάσεις ακινήτων και θα ενισχύσει την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας σε ολόκληρη τη χώρα.