Στο «συρτάρι» 6 δισ. ευρώ χρεών βάζει η ΑΑΔΕ: Ξεπερνούν τα 41 δισ. οι ανεπίδεκτες οφειλές

Σε νέα εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), εντάσσοντας έως το τέλος του 2026 επιπλέον χρέη ύψους 6 δισ. ευρώ στα ειδικά βιβλία των «ανεπίδεκτων είσπραξης».

Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο της φορολογικής διοίκησης, η συντριπτική πλειονότητα των οφειλών που πρόκειται να μεταφερθούν αφορά μεγάλες υποθέσεις, καθώς περίπου 5,8 δισ. ευρώ προέρχονται από χρέη άνω του 1,5 εκατ. ευρώ ανά περίπτωση, ενώ μόλις 200 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε μικρότερες οφειλές.

Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Μαρτίου 2026, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση ανέρχεται σε 114,516 δισ. ευρώ. Ήδη, ποσό 35,264 δισ. ευρώ, δηλαδή το 30,8% του συνόλου, έχει χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτο είσπραξης. Με την προσθήκη των νέων 6 δισ. ευρώ, το σχετικό υπόλοιπο αναμένεται να φτάσει τα 41,264 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας πλέον το 36% των συνολικών χρεών προς το Δημόσιο.

Ως ανεπίδεκτες είσπραξης χαρακτηρίζονται οι οφειλές για τις οποίες έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα εισπρακτικά μέσα και οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, χωρίς ωστόσο να καταστεί δυνατή η είσπραξή τους, ακόμη και έπειτα από πολυετείς προσπάθειες των αρμόδιων υπηρεσιών.

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όπως προβλέπεται από τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης. Απαιτείται η ολοκλήρωση ερευνών χωρίς εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων, η διαπίστωση αντικειμενικής αδυναμίας είσπραξης, καθώς και η άσκηση ποινικής δίωξης όπου προβλέπεται ή η τεκμηρίωση αδυναμίας άσκησής της.

Παράλληλα, απαιτείται ειδική αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου από αρμόδιο ελεγκτή της ΑΑΔΕ, μέσω της οποίας πιστοποιείται ότι πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Με τις τροποποιήσεις που επήλθαν στον ΚΕΔΕ το 2025, διευρύνθηκαν τα κριτήρια υπαγωγής. Πλέον, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, οφειλές μπορούν να χαρακτηριστούν ανεπίδεκτες είσπραξης ακόμη και όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία. Συγκεκριμένα, η αξία της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη και των συνυπόχρεων δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% της βασικής οφειλής και σε κάθε περίπτωση τις 100.000 ευρώ, ενώ για την κινητή περιουσία τίθεται ανώτατο όριο 30.000 ευρώ.

Εναλλακτικά, όταν η συνολική περιουσία υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, ως ανεπίδεκτο είσπραξης μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο το υπόλοιπο της οφειλής που απομένει μετά την αφαίρεση ποσού ίσου με το διπλάσιο της αξίας των περιουσιακών στοιχείων.

Ειδικές προβλέψεις ισχύουν και για επιχειρήσεις που βρίσκονται επί μακρόν σε εκκαθάριση ή πτώχευση, καθώς και για περιπτώσεις αποβιωσάντων φορολογουμένων που δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία και των οποίων οι νόμιμοι κληρονόμοι δεν έχουν αποδεχθεί την κληρονομιά.

Παρά τον χαρακτηρισμό τους, οι οφειλές αυτές δεν διαγράφονται. Παραμένουν καταγεγραμμένες στα ειδικά βιβλία για χρονικό διάστημα δέκα ετών και στη συνέχεια επανεξετάζονται. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναστέλλεται η παραγραφή, ενώ οι οφειλέτες δεν μπορούν να λάβουν φορολογική ενημερότητα, παρά μόνο βεβαίωση οφειλής.

Ταυτόχρονα, το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα επιβολής δεσμεύσεων σε τραπεζικούς και επενδυτικούς λογαριασμούς, καθώς και σε θυρίδες, ενώ μπορεί να επανέλθει με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή συμψηφισμούς εφόσον προκύψουν νέα περιουσιακά στοιχεία ή μεταβληθεί η οικονομική κατάσταση των οφειλετών.

Η νέα αυτή εκκαθάριση αποσκοπεί στην αποτύπωση της πραγματικής εικόνας των εισπράξιμων χρεών, διαχωρίζοντας τις οφειλές που θεωρούνται πρακτικά αδύνατο να ανακτηθούν από εκείνες για τις οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικές πιθανότητες είσπραξης.