«Σαφάρι» για ανυπότακτους και λιποτάκτες: Πρόστιμα – «φωτιά» έως 6.000 ευρώ και μπλόκο από την Εφορία! Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο

Σε εφαρμογή τίθεται το νέο αυστηρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των ανυπότακτων και λιποτακτών, μετά τη δημοσίευση στο ΦΕΚ της κοινής υπουργικής απόφασης των υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία ενεργοποιεί νέα διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης στρατολογικών προστίμων μέσω των ΔΟΥ και του ΚΕΒΕΙΣ. Το νέο σύστημα προβλέπει υψηλά χρηματικά πρόστιμα, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και τα 6.000 ευρώ, ενώ πλέον οι σχετικές οφειλές θα αντιμετωπίζονται όπως κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το Δημόσιο.

Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιακή αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο του λεγόμενου «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Παράλληλα, δημιουργείται ένα πιο αυστηρό και συγκεντρωτικό πλαίσιο ελέγχου για τις περιπτώσεις ανυποταξίας και λιποταξίας, με στόχο την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση και είσπραξη των σχετικών προστίμων.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι υποθέσεις ανυποταξίας υπολογίζονται σήμερα περίπου στις 37.700. Από αυτές, περίπου 20.300 αφορούν πολίτες που βρίσκονται στην Ελλάδα, ενώ περίπου 17.400 αφορούν Έλληνες του εξωτερικού. Με βάση το νέο καθεστώς, ως ανυπότακτοι θεωρούνται όσοι δεν παρουσιάζονται για κατάταξη στις προβλεπόμενες ημερομηνίες, έπειτα από γενική ή ειδική πρόσκληση των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και έφεδροι που αγνοούν πρόσκληση εκτέλεσης στρατιωτικής υπηρεσίας χωρίς νόμιμη αιτία.

Για τις περιπτώσεις ανυποταξίας προβλέπονται τόσο οι ποινικές κυρώσεις που ορίζει ο Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας όσο και η επιβολή χρηματικού προστίμου προσωπικού χαρακτήρα. Το βασικό πρόστιμο για τους ανυπότακτους ορίζεται στις 6.000 ευρώ, ενώ ειδικά για τους ανυπότακτους εφέδρους το ποσό διαμορφώνεται στα 1.000 ευρώ.

Αντίστοιχα αυστηρό πλαίσιο προβλέπεται και για τους λιποτάκτες. Πέρα από τις ποινικές συνέπειες που ισχύουν κατά περίπτωση, επιβάλλεται και χρηματικό πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ για κάθε μήνα λιποταξίας, με ανώτατο συνολικό όριο επίσης τις 6.000 ευρώ. Στις περιπτώσεις όπου η διάρκεια της λιποταξίας είναι μικρότερη του ενός μήνα, το πρόστιμο θα υπολογίζεται αναλογικά με βάση τις ημέρες απουσίας.

Η διαδικασία επιβολής των προστίμων θα πραγματοποιείται πλέον μέσω διοικητικής πράξης του Διευθυντή της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας. Στην απόφαση θα αναγράφονται υποχρεωτικά τα πλήρη στοιχεία του υπόχρεου, ο ΑΦΜ, ο στρατιωτικός αριθμός, η αιτία επιβολής της κύρωσης, η νομική βάση, καθώς και το ακριβές ποσό της οφειλής. Στη συνέχεια, η αρμόδια υπηρεσία θα αποστέλλει χρηματικό κατάλογο στη ΔΟΥ ή στο Κέντρο Βεβαίωσης και Είσπραξης, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα στρατολογικά πρόστιμα θα μπορούν πλέον να εισπράττονται με τους ίδιους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για κάθε άλλη οφειλή προς το Δημόσιο, ανοίγοντας τον δρόμο ακόμη και για μέτρα αναγκαστικής είσπραξης σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης ή μη πληρωμής. Παράλληλα, σε περιπτώσεις όπου ο υπόχρεος δεν διαθέτει Αριθμό Φορολογικού Μητρώου, προβλέπεται διαδικασία αυτόματης απόδοσης ΑΦΜ από τη Φορολογική Διοίκηση ώστε να ολοκληρώνεται κανονικά η διαδικασία είσπραξης.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και πρόβλεψη για ακύρωση ή διαγραφή προστίμων σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν αποδειχθεί ότι η επιβολή έγινε χωρίς νόμιμη βάση, όταν ο υπόχρεος τακτοποιήσει την ανυποταξία του ή σε περίπτωση θανάτου.

Παράλληλα, αποσαφηνίζονται και οι περιπτώσεις διακοπής της ανυποταξίας. Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, η ανυποταξία διακόπτεται με τη συμπλήρωση του 45ου έτους ηλικίας για τους ανυπότακτους και του 60ού για τους ανυπότακτους εφέδρους, με την κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις, με σύλληψη για την ανυποταξία ή με την παρουσίαση του ενδιαφερόμενου σε στρατιωτική ή προξενική αρχή. Επίσης, προβλέπεται διακοπή σε περίπτωση υπαγωγής στην κατηγορία ακατάλληλων προς στράτευση λόγω υγείας ή χορήγησης αναβολής για λόγους υγείας.

Η διαδικασία μπορεί ακόμη να ανασταλεί σε περιπτώσεις κράτησης, συμμετοχής σε πρόγραμμα απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή κατάταξης σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, εφόσον έχει προηγηθεί σχετική αναβολή κατάταξης. Κατά το διάστημα αυτό αναστέλλεται και η ποινική δίωξη.

Με τη νέα κοινή υπουργική απόφαση καταργούνται παράλληλα οι προηγούμενες ρυθμίσεις του 2011 και του 2023, δημιουργώντας ένα ενιαίο και ψηφιακά οργανωμένο πλαίσιο για την επιβολή, βεβαίωση και διαχείριση των στρατολογικών προστίμων.