Η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) δημοσίευσε στις 4/3 την έκθεση από την περιοδική επίσκεψή της στις φυλακές στην Ελλάδα τον Ιανουάριο 2025.
Η έκθεση εξετάζει συνθήκες σε επτά ανδρικές και δύο γυναικείες φυλακές, καθώς και αστυνομικές εγκαταστάσεις, επιβεβαιώνοντας δομικά προβλήματα όπως υπερπληθυσμό, ελλείψεις προσωπικού και κακές υλικές συνθήκες κράτησης.
Αυτά υπονομεύουν το σωφρονιστικό σύστημα, δημιουργώντας μη ασφαλείς και απάνθρωπες συνθήκες για πολλούς κρατούμενους.
Φυλακές: Υπερπληθυσμός και κακές συνθήκες
Στις ανδρικές φυλακές, τα κελιά υπερβαίνουν συχνά την χωρητικότητα: μονόκλινα 8 τ.μ. φιλοξενούν πέντε άτομα στις Φυλακές Αλικαρνασσού (Ηράκλειο), ενώ σε κελί 22 τ.μ. στο Ναύπλιο στριμώχνονται 11 ευάλωτοι κρατούμενοι.
Κοιτώνες στη Χαλκίδα δίνουν λιγότερο από 3 τ.μ. ανά άτομο και στο Μαλανδρίνο 25 τ.μ. φιλοξενούν 8-10 άτομα, με ελλείψεις σε στρώματα που οδηγούν σε ύπνο στο τσιμέντο.
Παρατηρούνται κοριοί, κατσαρίδες, υγρασία, μούχλα και ελλείψεις σε θέρμανση ή ζεστό νερό, ιδίως στα Χανιά και στη Χαλκίδα, ενώ υγειονομικές εγκαταστάσεις είναι προβληματικές.
Φυλακές: Ελλείψεις προσωπικού και βία
Ο αριθμός του σωφρονιστικού προσωπικού είναι ανεπαρκής παντού, επικίνδυνα χαμηλός σε Κορυδαλλό και Χανιά, επιτρέποντας βία μεταξύ κρατουμένων και κυριαρχία ομάδων.
Η CPT ζητά εθνική στρατηγική πρόληψης βίας με αύξηση προσωπικού και εκπαίδευση.
Επίσης, μακροχρόνιες ελλείψεις υγειονομικής περίθαλψης είναι εμφανείς, ιδίως στα Χανιά, απαιτώντας επενδύσεις και μεταρρύθμιση βασισμένη σε ανάγκες.
Γυναικείες φυλακές και ευάλωτες ομάδες
Σύμφωνα με την έκθεση, στις γυναικείες φυλακές Ελαιώνα και Κορυδαλλού, οι συνθήκες είναι άθλιες με μεγάλους κοιτώνες, ελλείψεις προσωπικού και ανεπαρκή υγεία, ενώ θάνατοι το 2024-2025 υπογραμμίζουν έλλειψη ψυχιατρικής φροντίδας.
Καταγγελίες κακομεταχείρισης από άνδρες υπαλλήλους, π.χ. εξευτελιστική τιμωρία αυτοτραυματισμού, απαιτούν μηδενική ανοχή και εκπαίδευση.
Κρατούμενοι με αναπηρίες, ηλικιωμένοι και τρανς γυναίκες αντιμετωπίζουν ανεκπλήρωτες ανάγκες.
Αστυνομικές εγκαταστάσεις
Η CPT κατέγραψε αξιόπιστες καταγγελίες σωματικής κακομεταχείρισης από αστυνομικούς, ζητώντας επαγγελματική κουλτούρα, μη καταναγκαστικές συνεντεύξεις και ηλεκτρονική καταγραφή.
Συνθήκες σε τμήματα είναι ανεπαρκείς για παρατεταμένη κράτηση μεταναστών· εξετάστηκαν θάνατοι, π.χ. Σεπτέμβριος 2024 στον Άγιο Παντελεήμονα.
Οι ελληνικές Αρχές παρουσίασαν Σχέδιο Δράσης 2025-2030, με επενδύσεις, νέες φυλακές, προσλήψεις και νομοθετικές αλλαγές, εφαρμόζοντας πολλές συστάσεις.
Η CPT βλέπει θετικό βήμα, αλλά καλεί σε άμεσες δράσεις, όπως μείωση πληθυσμού με εναλλακτικά μέτρα, συντήρηση, δραστηριότητες και πρόσβαση σε άσκηση για απομονωμένους.
Τέλος, το Συμβούλιο της Ευρώπης, σημειώνει πώς η Ελλάδα πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα για ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα
