Μια ασυνήθιστη δικαστική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει γύρω από το υπό έκδοση βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη», με τον εκδοτικό οίκο Gutenberg να καταθέτει ασφαλιστικά μέτρα κατά της εφημερίδας Documento. Ο λόγος είναι η δημοσίευση αποσπασμάτων του βιβλίου πριν από την επίσημη κυκλοφορία του, τα οποία, σύμφωνα με τον εκδοτικό οίκο, αποκτήθηκαν «παρανόμως μέσω υποκλοπής ηλεκτρονικών αρχείων».
Η κίνηση αυτή του Gutenberg προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία του ο εκδοτικός οίκος στρέφεται νομικά κατά δημοσιογραφικού μέσου. Το δικαστήριο θα γίνει αύριο.
Από την πλευρά του, το Documento κάνει λόγο για προσπάθεια περιορισμού του δικαιώματος της ενημέρωσης και της κριτικής, υποστηρίζοντας πως το αίτημα των ασφαλιστικών μέτρων στοχεύει στο «να μην κριθεί το βιβλίο».
Η εφημερίδα τονίζει ότι η δημοσίευση έγινε στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής και κριτικής σε ένα έργο που αφορά τον πρώην πρωθυπουργό και περιλαμβάνει ζητήματα πολιτικού ενδιαφέροντος, όπως η υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών και η στάση της τότε κυβέρνησης απέναντι στους καναλάρχες.
Το ζήτημα αγγίζει ένα ευρύτερο ερώτημα: πού τελειώνει το δικαίωμα του δημιουργού και πού αρχίζει το δικαίωμα του Τύπου να ενημερώνει; Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και την ελευθερία του λόγου είναι λεπτή —ιδίως όταν το περιεχόμενο σχετίζεται με δημόσια πρόσωπα και πολιτικές αποφάσεις.
Την ίδια στιγμή, η υπόθεση έχει προκαλέσει και πολιτικές αντιδράσεις. Ο Παύλος Πολάκης, με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, σχολίασε πως «αν ισχύουν όσα γράφει ο Βαξεβάνης, τότε ουαί…», αφήνοντας να εννοηθεί πως αναμένει απαντήσεις για το περιεχόμενο του βιβλίου και τα όσα φέρεται να αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας.
Η συνέχεια αναμένεται στις αίθουσες των δικαστηρίων, αλλά και στη δημόσια συζήτηση, που πλέον δεν αφορά μόνο ένα βιβλίο, αλλά τον ρόλο της δημοσιογραφίας στη διαφάνεια και τον έλεγχο της εξουσίας.
Πάντως όλα αυτά λειτουργούν υπέρ της διαφήμισης του βιβλίου και ίσως για αυτό να το έκανε ο εκδοτικός οίκος αφού ήξερε πως αυτή η νομική ενέργεια θα έπαιρνε δημοσιότητα.
