….που μετατρέπονται σε beach bar με τζίρο δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε 3 μήνες. Η διαπλοκή των δημάρχων και τα «δωράκια» που μοιράζονται
Καλοκαίρι στην Ελλάδα. Ο ήλιος καίει, η θάλασσα λαμπυρίζει, και οι παραλίες μετατρέπονται σε μηχανές παραγωγής εκατομμυρίων ευρώ.
Όχι, δεν μιλάμε για οργανωμένη τουριστική ανάπτυξη, αλλά για το ανεξέλεγκτο φαινόμενο της «μαφίας της ξαπλώστρας» – ένα δίκτυο αυθαιρεσίας, διαπλοκής και ασυδοσίας, που ξεκινά από ιδιώτες επιχειρηματίες, περνά μέσα από δήμους και φτάνει ως τα υψηλά κλιμάκια του κράτους, με αποκορύφωμα την ΕΤΑΔ και τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Τουρισμού.
Κάθε καλοκαίρι, δεκάδες παραλίες σε όλη την επικράτεια καταλαμβάνονται από ομπρέλες, ξαπλώστρες, τροχήλατες καντίνες που σε χρόνο μηδέν μετατρέπονται σε πολυτελή beach bar. Η νομιμοφάνεια διατηρείται με πρόχειρες άδειες ή παραχωρήσεις της ΕΤΑΔ (Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου), η οποία εκμεταλλεύεται τη δημόσια γη ως χρυσοφόρο χωράφι, νοικιάζοντας παραλίες σε εξευτελιστικές τιμές, ενώ τα έσοδα από την πραγματική χρήση –και τη μαύρη οικονομία που αυτή γεννά– παραμένουν αδήλωτα ή υποτιμημένα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η εμπορευματοποίηση της ακτογραμμής, αλλά η απόλυτη απουσία ελέγχων. Τα Υπουργεία Τουρισμού και Ανάπτυξης αποδεικνύονται ανεπαρκή – ή ακόμα χειρότερα, συνειδητά αδιάφορα. Οι έλεγχοι είτε δεν γίνονται, είτε περιορίζονται σε προσχηματικές αυτοψίες. Οι καταγγελίες πολιτών για παράνομη κατάληψη δημόσιου χώρου, για υπερβολικές τιμές και για παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης στη θάλασσα, καταλήγουν στα συρτάρια των υπηρεσιών, χωρίς καμία συνέχεια.
Την ίδια ώρα, οι δήμοι –αντί να προστατεύουν το κοινό αγαθό της παραλίας– λειτουργούν συχνά ως «διευκολυντές» της παρανομίας.
Πληθαίνουν οι αναφορές για δημάρχους και δημοτικούς συμβούλους που όχι μόνο γνωρίζουν, αλλά και επωφελούνται από την ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση, είτε μέσω απευθείας αναθέσεων είτε μέσω «δώρων» από επιχειρηματίες. Το μαύρο χρήμα ρέει σε σάκους μετρητών, οι άδειες εκδίδονται με φωτογραφικούς όρους, και η τοπική κοινωνία σιωπά – είτε από φόβο είτε από εξάρτηση.
Το κράτος φαίνεται να λειτουργεί περισσότερο ως προστάτης των συμφερόντων συγκεκριμένων επιχειρηματιών, παρά ως εγγυητής του δημόσιου συμφέροντος. Η ΕΤΑΔ μετρά κέρδη εκατομμυρίων, την ώρα που οι παραλίες ασφυκτιούν από τις ξαπλώστρες και οι πολίτες νιώθουν ξένοι σε τόπους που κάποτε τους ανήκαν.
Χρειάζεται ριζική αναμόρφωση του πλαισίου παραχώρησης παραλιών, διαφάνεια στους διαγωνισμούς, αυστηροί και συστηματικοί έλεγχοι, και –κυρίως– πολιτική βούληση για να σπάσει το απόστημα της διαπλοκής. Αλλιώς, κάθε καλοκαίρι θα μοιάζει όλο και περισσότερο με κατάληψη του φυσικού μας πλούτου από μια καλά οργανωμένη –και κρατικά ανεκτή– «μαφία».
Το «Ε5» ανοίγει τον φάκελο για την «μαφία της ξαπλώστρας» και θα φιλοξενήσει καταγγελίες πολιτών – συλλόγων που αντιμετωπίζουν καθημερινά το φαινόμενο της αυθαιρεσίας αυτής!
Τα νούμερα – ντοκουμέντα
Σε γνωστό ξενοδοχειακό συγκρότημα στο Καβούρι, η τιμή για μία ξαπλώστρα και μία ομπρέλα αγγίζει τα 320 ευρώ – χωρίς VIP παροχές, χωρίς spa, χωρίς προσωπικό σερβιτόρο. Απλώς για το δικαίωμα να ακουμπήσεις την πετσέτα σου σε μια παραλία που δεν άλλαξε σε τίποτα. Ίδια άμμος, ίδιο τοπίο. Το μόνο που μεταμορφώθηκε, είναι οι πελάτες – και μαζί τους, οι τιμές.
Το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο. Το παραλιακό μέτωπο της Αττικής, ειδικά στα νότια προάστια, μοιάζει πλέον με οικονομική ζώνη αποκλεισμού. Η μαζική έλευση αγοραστών με Golden Visa, η εξαγορά πολυτελών κατοικιών από εύπορους Άραβες, Ουκρανούς και Τούρκους και η μεταφορά του “Mykonos lifestyle” στην πρωτεύουσα, έχουν διαμορφώσει ένα νέο status quo. Οι παραλίες δεν είναι πια δημόσιες – είναι curated εμπειρίες για όσους αντέχουν να πληρώνουν.
Κώδικες ένδυσης, κρατήσεις και ομπρέλες… 5 αστέρων
Στη Γλυφάδα, μια παραλία που κάποτε ούτε θεωρούταν ελκυστική, φιλοξενεί πλέον beach bar που απαιτεί 140 ευρώ για μια ομπρέλα και δύο ξαπλώστρες. Κι αν νομίζεις ότι αρκεί να πας με την πετσέτα σου, ξανασκέψου το. Εδώ ισχύει dress code – ναι, σε ελληνική παραλία. Όπως αναγράφεται σε ανακοίνωση του καταστήματος: “Beach casual dress code. Swimwear and beach attire are highly encouraged.” Ή αλλιώς: αν δεν είσαι Instagram-ready, καλύτερα να μείνεις σπίτι.
Οι κρατήσεις είναι πλέον απαραίτητες – ειδικά τα Σαββατοκύριακα. Αν δεν έχεις «κλείσει» την ξαπλώστρα σου, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα μπορέσεις καν να μπεις. Και φυσικά, οι πιο οικονομικές θέσεις είναι… πίσω. Κυριολεκτικά. Για πρώτη σειρά, εκεί που αγγίζεις το κύμα, ο λογαριασμός ανεβαίνει εκθετικά.
Για μια τετραμελή οικογένεια, ακόμα και το «φθηνό πακέτο» μοιάζει δυσπρόσιτο. Με 40 ευρώ για την ξαπλώστρα, δύο καφέδες, snacks, νερά και δύο club sandwich, ο λογαριασμός φτάνει άνετα τα 100+ ευρώ. Δηλαδή, πάνω από το 12% του καθαρού βασικού μισθού. Για ένα μπάνιο.
Δημόσιες παραλίες: η τελευταία γραμμή άμυνας
Η μόνη διέξοδος για τους πολλούς είναι οι εναπομείνασες δημόσιες πλαζ – όπως η Βουλιαγμένη. Αλλά κι εκεί, η είσοδος αγγίζει τα 15 ευρώ το άτομο. Χωρίς παροχές, χωρίς σκιά, χωρίς άνεση. Και τα Σαββατοκύριακα, στήνεται κυριολεκτικά μάχη: από τις 8 το πρωί, πολίτες στριμώχνονται για μια γωνιά με δέντρο ή μια σπιθαμή βράχου. Με καρέκλες, ψυγειάκια και ομπρέλες από το σπίτι, για να αποφύγουν τα δυσβάσταχτα κόστη.
Η θάλασσα είναι ακόμα δωρεάν – αλλά για πόσο; Το καλοκαίρι του 2025 αποτυπώνει με ακρίβεια την κοινωνική αναδιάταξη που βιώνει η χώρα. Η παραλία δεν είναι πια δημόσιος χώρος. Είναι πολυτελές προϊόν. Η αλμύρα παραμένει ίδια – αλλά η τιμή της όχι. Η παρέμβαση του υπουργείου ανάπτυξης και Τουρισμού είναι ανύπαρκτη! Ο ένας πετάει το μπαλάκι στον άλλον για το δικαίωμα ελέγχου και όλοι μαζί στο Λιμεναρχείο. Το αποτέλεσμα, έλεγχος να μην γίνεται ποτέ…
Η αισχροκέρδεια χτυπάει κόκκινο αλλά είναι όλοι κερδισμένοι αφού περισσεύει μεροκάματο για πολλούς! Τα ωράρια μουσικής που δίνουν οι δημοτικές αρχές είναι το μεγάλο δώρο για μερικούς.
Ο δήμος Αλίμου επιλέγει που θα δώσει και που δεν θα δώσει. Έτσι επειδή θέλει! Το ίδιο γίνεται και σε άλλους δήμους. Η ΕΤΑΔ νοικιάζει τις παραλίες σαν να πρόκειται για στρέμματα στην σελήνη με όσα χρήματα θέλει. Αποτέλεσμα αυτού είναι το κόστος να… το επιβαρύνονται οι καταναλωτές.
Κάθε χρόνο τα ίδια. Τοπική αυτοδιοίκηση, επιχειρηματίες και κεντρική εξουσία ένα κουφάρι διαπλοκής που στο τέλος της σεζόν μοιράζουν δεσμίδες με 500ευρα.!
